Verslag van een bezoek aan de COA-locatie Rijshoutweg

Waar liggen de boten? Het is even zoeken naar de locatie van COA in de Achtersluispolder van Zaandam. Bij de portier word ik hartelijk ontvangen door Zwaan. We lopen over een naar mijn mening grijs terrein met een groot afdak waar mensen in de rij staan voor een foodtruck, die eens per week langs komt. Net zoals in de Noorderkerk zie je overal vriendelijke gezichten en mensen die graag een praatje maken.

Vrijwilliger op de locatie Rijshoutweg

Sinds eind december is Zwaan hier actief als vrijwilligster. Haar verhaal is, dat zij hier bij toeval verzeild raakte met een auto vol met kleding die ze in Amsterdam had ingezameld, maar niet kwijt kon bij de opvang daar. Bij het winkeltje op de Achtersluispolder wisten ze er wel raad mee. Ze vroeg toen of er nog vrijwilligers nodig waren en even later, na het verkrijgen van een VOG, ging zij vol enthousiasme aan de slag.

Procesopvanglocatie Zaanstad (Pol)

De opvanglocatie voor vluchtelingen is in mei 2015 open gegaan. Terwijl er in het Veldpark vanaf de eerste dag contacten waren met Zaankanters gold dit niet voor deze pollocatie. Karin en Sylvia waren hier vanaf de start actief als vrijwilligers die voorzagen in de kledingbehoefte. Ze startten een winkeltje dat nu op gezette tijden op afspraak open is zodat de klant zonder portemonnee een half uur kan shoppen. Toen het teveel werk werd voor de dames, sprong de moeder van Karin bij.

‘Mijn hulp was welkom, want er is zoveel te doen,’ vertelt Zwaan. Vol trots laat de Amsterdamse Zwaan zien hoe mooi gesorteerd de kleding is. “Dit is vooral de verdienste van Karin, het is haar lust en haar leven!” Het is een kleurrijke winkel waar je echt iets uit te zoeken hebt. Zelfs de bakken voor de schoenen zijn voorzien van vrolijk papier.’

“Je stuurt een achttienjarige niet de straat op met een broek met wijde pijpen”

Het streven is dat mensen op straat niet zien dat iemand een asielzoeker is. Natuurlijk is er altijd nog van alles nodig. Want je stuurt een achttienjarige niet de straat op met een broek met wijde pijpen. Iedereen wil natuurlijk gewoon een skinny jeans hebben, dus daar is altijd vraag naar. En wat denk je van alle afgetrapte schoenen? Dat kun je iemand toch niet aan doen. Wat we niet gebruiken, gaat door naar het Leger des Heils.

Kledingbehoefte

‘We hebben vooral behoefte aan goede mannenschoenen. Daar is een groot tekort aan. Je kunt kleding en schoenen dagelijks afgeven bij de receptie op de Rijshoutweg 14 in Zaandam, helemaal achter in de Achtersluispolder.’

Alleen mannen en vrouwen op locatie

‘Op deze locatie wonen vooral mannen. Ongeveer een vijfde deel is vrouw. Voor zwangere vrouwen hebben we een mooi babykamertje ingericht met zwangerschapskleding en heel kleine babykleertjes. Hier kunnen ze zich even mama voelen. Baby’s worden hier niet geboren. Wanneer een vrouw een aantal maanden zwanger is, verhuist ze naar een andere locatie. Hier verblijven alleen volwassenen overigens. We vangen geen kinderen op, omdat het COA en de Gemeente met elkaar zijn overeengekomen, dat op een terrein waar veel water is, en een voortdurende stroom van vrachtwagens, we de veiligheid van kinderen niet volledig kunnen waarborgen. Stel je voor dat er ongelukken gebeuren. Daar moet je toch niet aan denken!

Creatieve activiteiten

‘De winkel is nu op orde. We hebben vervolgens ook andere ruimtes aangepakt. Alles was hier grijs en beige, kleurloos.’ Tijdens de rondleiding kan ik met eigen ogen zien hoe hard er gewerkt is. Er is nu een handvaardigheidslokaal dat tijdelijk in gebruik is voor de Nederlandse les. “Eigenlijk zouden hier twee creatieve vrijwilligers nodig zijn die creatieve cursussen gaan geven en organiseren. Dat kan van alles en nog wat zijn: denk bijvoorbeeld aan teken- of schilderlessen of sieraden maken. We hebben inmiddels al behoorlijk veel knutselmateriaal verzameld.” De stiltekamer en de huiskamer zien er heel gezellig en kleurrijk uit.

Sportactiviteiten

De sportactiviteiten, gegeven door vrijwilligers, zijn inmiddels ook uitgebreid. Behalve de wekelijkse voetbal met o.a. Ate en de vrouwenwandeling met Esther, Lia en José, geeft Jamilla nu ook wekelijks een zelfverdedigingsles voor een mannen- en voor een vrouwengroep in de fitnessruimte op de locatie.

Taalvrijwilligers

Vanaf het begin werd er op de locatie Nederlandse les gegeven door een aantal vrijwilligers. Dit wordt nu ook uitgebreid. Rob is één van de nieuwe vrijwilligers die er bij is gekomen, naast Marjolein en Sanjit. We zijn ook blij met Yvonne die les aan de vrouwen geeft. Sinds kort komen Truus en Yvonne op dinsdag en donderdag voor een vrouwenmiddag in de huiskamer. Naast de Nederlandse les is het ook een creatieve middag, waar bijvoorbeeld gehandwerkt wordt en er staat een naaimachine. Veel vrouwen komen normaal nauwelijks of niet hun kamer uit, dus deze activiteit wordt zeer gewaardeerd.

Vrijwilligers met VOG

Er is voor ongeveer tien vrijwilligers recent een Verklaring Omtrent Gedrag aangevraagd. De vrijwilligers worden eerst gescreend voordat ze hier op de locatie actief mogen worden. Wellicht zijn er nog meer mensen nodig, maar voorlopig hanteert het COA even een vrijwilligersstop. “Eerst moeten we de nieuwe mensen leren kennen en wegwijs maken.”

We begonnen dus met een winkeltje en ook werd er al elke week gevoetbald met Ate. Nu breiden we de activiteiten steeds meer uit. Zo organiseerde Esther bijvoorbeeld een uitje naar De Fabriek, waar op initiatief van een bewoner van het Veldpark een filmmiddag plaats vond. Jessica maakt op een centrale plek een informatiebord, waar alle activiteiten in en buiten de poort gecommuniceerd kunnen worden.

“De grijze locatie krijgt steeds meer kleur. Er is zelfs een plan voor een muurschildering.”

Een nieuw project is de tuin. In grote bakken zie je het begin van wat een enorme moestuin moet gaan worden. Ook hier is hulp bij nodig. Zwaan heeft het initiatief genomen en was blij dat Patricia dit project op zich wilde nemen.

1-jarig bestaan vieren

Op 1 september wordt het 1 jarig bestaan van deze locatie gevierd met een groot straatfestival op het terrein. Omdat het COA-terrein is, is het alleen voor bewoners, medewerkers en genodigden toegankelijk. We willen zoveel mogelijk bewoners bij de voorpret en de uitvoering betrekken. Omdat het een straatfeest wordt, kan bijvoorbeeld iedereen die een instrument speelt hier iets doen.

We hebben al aardig wat muziekinstrumenten, waaronder twee piano’s en een orgel, maar die staan nog achter slot en grendel, om te voorkomen dat deze instrumenten zonder toezicht staan. Een oude viool wordt gerestaureerd door een vriend van Zwaan. Nanning komt als vrijwilliger iedere woensdag een paar uur muziek maken met bewoners in de huiskamer. Hij heeft een kar vol met kleine muziekinstrumenten.’ Zwaan hoopt op een muziekkamer, zodat er meer muziek kan worden gemaakt.

‘Wie weet kunnen we ook theater en dans laten zien bij het feest. Het zou prachtig zijn als de band 1001 dromen bijvoorbeeld kan optreden. Die was fantastisch in het Zaantheater. Tijdens het straatfeest denken we ook aan kunst en andere creatieve dingen. Zo kan er wellicht wel iemand portret tekenen of karikaturen. Er moet natuurlijk ook gekookt worden voor de 600 bewoners. De bbq’s zijn al geregeld!’

De grijze locatie krijgt steeds meer kleur. Er is zelfs een plan voor een muurschildering.

Sarah Vermoolen

Share This
UA-76429440-1